Kameel Stoepstorie: Windpump

A windpump is a type of windmill which is used for pumping water

By the time you’ve bought and erected it, a new wind pump there will be a big dent in your pocket.

How does a windmill pump work?
A water pumping windmill is simple and efficient. The blades of the windmill wheel catch the wind, which turns the rotor. … This motion drives a pump rod, up and down inside of a pipe in the well. A cylinder with a sealed plunger going up and down inside forces the water up the pipe. It is almost impossible to steal. It is a simple, reliable machine. But this is why it’s also the most neglected piece of farm machinery.

What is the purpose of a windmill on a farm?
Windmills can be used to lift water from the aquifer to directly irrigate crops or to pipe water from one location, such as a reservoir or pond, to a location where water is required. This is direct wind-to-water power, a mechanical means of moving water.

It normally runs for years without any trouble – even without an oil change. But when it does break down, you could be in serious trouble. Spare parts are expensive and are not always readily available. You also usually need an experienced wind pump mechanic to fix it. Clean the sump and change the oil. Also, tighten every single nut and bolt. Also, make sure the hood is screwed on tightly to keep out the rain. The job shouldn’t take you more than two hours for each pump, but it will save you a fortune.

But sometimes a very strong wind comes along and the head of the windpump is thrown off.

A bonus to us is that it is picture-perfect.

Till next time

Kameel Stoepstorie: When the sheep come in for a manicure

September is the month in which the sheep are getting rid of their extra warm winter coats.

What is Shearing?
When the wool is cut off of a sheep is called shearing. Shearing doesn’t usually hurt a sheep. It’s just like getting a hair cut. However, shearing requires skill so that the sheep is shorn efficiently and quickly without causing cuts or injury to the sheep or shearer.

Sheep shearing is a practice for the health and hygiene of each animal. Unlike other animals, most sheep are unable to shed. If a sheep goes too long without being shorn, some problems occur. The excess wool impedes the ability of sheep to regulate their body temperature and if sheep are not shorn in the early spring flies hatch in the long winter coats.

Wool continues to grow if not shorn, making the sheep uncomfortable. The heavy wool begins to pull on the skin and can lead to skin sores. Those sores can attract flies, leading to possible flystrike.

Unshorn sheep become itchy in the heat and begin rubbing on hay racks, fences and each other. This can lead to the fleece to felt on the sheep’s body.

The dirty unshorn wool invites flies. Shearing the wool before the flies hatch, gets rid of the dirty soiled fleece. Any cuts or abrasions that occur during shearing will heal quickly before the fly season

Till next time


Where to stay when visiting our area

Kameel Rust and Vrede 076054808035 There is different options of accommodation available. You can stay in the Bed and Breakfast, stay in a camper van or a cabin with self-catering facilities or you can camp.

Kameel Stoepstorie: A dove breeder changed into a crockery cupboard.

Things are never just straight forward in our home. There is always room for a twist or two.

On our arrival at KameelZA, we store some of our stuff in a shed, on my brother’s farm. Once a week we would dash over to collect some of our stuff. During one of this visit, I spotted an old dove breeder standing in the shed. This was fascinating. The little doors and little bars made it even more unusual.

My brother was kind enough to pass it on to us. We left it outside for a day or two before the big clean began. Except for being out of use for quite some time, it was also a bit flimsy, but it will be ideal for a crockery cupboard.

The restoration process took Hennie some time. He used my dad little workplace as a workshop. He took the breeder apart and copy some of the doors and beams. The sanding and fitting took some time. Every time he fixed something a new challenge popped up. Some of the planks were bent and had to be flattened.

Hennie had to search for the right size bars to replaced the missing once. Parts of the back were damaged and needed replacement. As we have moved with old tin ceilings, we decided that it will be ideal for the back and it will add some texture to the, now, crockery cupboard.

One morning he announced that he needs the paint for it. I have looked at pictures of paint colours on the internet and was still dreaming which colour would it be. We decided on a steel grey colour with the name Dust to Day.

On a clear day, the compressor started and it took two days to spray paint the cupboard in every crack and nook. Once this was completed, to Hennie’s satisfaction, it was time to select the tin ceilings and installing it as the backing.

With a lot of excitement, it was carried into our cottage. I could start with the unpacking of the crockery. The way to go was to create little displays in every box.

Hope you like the final result.

Till next time

Kameel Stoepstorie: Farm gates in and around Kameel, RouteR377, North West

A farm gate is the gateway to a farm, but as you all know there is not only one gate on a farm. The gates give access to different areas on a farm. Each gate tells it own story,

Farm gates come in different sizes and styles. The farmers adapt the gates to fit into a specific opening.

The primary aim of the fence is to make access difficult for animals and keep the animals in place as decided by the farmer. It gives the farmer protection to the cultivated crops. They keep the livestock in and the unwanted out. They allow the farmer to maintain control of the animals while maneuvering large working vehicles on and off the property. Farmers know their gates and what they need. Gates are used for main or rear entrances, pastures, pens, or orchards, gates are a staple of life and they need to be sturdy to do the job effectively.

Farm gates go through a lot of abuse and they need to hold up to the rigorous of the elements, the livestock and heavy-duty use. Farm gates are important and they need to be made from the right materials to suit your day to day operation. Farm gates are made from wood or metal.

The best gates is metal. Gates need to be sturdy and strong livestock is more apt to break through wooden gates than metal. Gates need to be heavy, and long lasting all of which are perfectly suited for metal.

Till next time


Kameel Stoepstorie: Stations and whistle-stop around Kameel

When the train leaves Vryburg station toward Mahikeng (Mafeking) there is a couple of stations and whistle stops en-route. Today there is not much going on, on this route as the trains that use this line is transporting loads to neighbouring countries of South Africa. We have travelled on the old service road between Paradise and Madibogo to have a look at the marker boards.

First stop is Paradise. There was not a station but the farmers would leave a parcel at the rail side for transportation to the next place. The marker telling us that Paradise is 781 miles from Cape Town and the 4013ft above sea level.

The next station is Devondale. There used to be water tanks for the steam locomotives. There used to be a little shop built of stone and we would travel on the passenger train from Kameel to Devondale for an outing. The Devondale marker reads 790 miles from Cape Town and 4129ft above sea level.

Next up is Mnyani only 5 miles from Devondale. This stop was used for passengers to get a way of transportation. It was also a popular stop for parcels. The maker reads 795 miles from Cape Town and the altitude is 4207ft. As you will notice there is a climb in the altitude of 194ft over 14 miles.

Curnow used to be a whistle-stop like Mnyani. It was a popular place for passengers to make use of the train to travel to Mahikeng on the passenger train. As children, we would call this the milk stop. Farmers would load the milk on the train to be transported to Vryburg to the diary. 797 miles from Cape Town 4267ft above sea level.

The next station is Kameel and it is the station we call home. Kameel used to be a busy station with lots of rail traffic. Today the old rail lines tell the stories of better times. It was the station where the grain from the silos was loaded for the next destination. It was extended with more rail tracks round 1980. The station was also equipped with yard lights. Unfortunately, like so many railway stations, the station building and other buildings were demolished. We still have some fun when the weekly train passes by and you feel the rumble of the train under your feet. It will never be the same again but we are trying our best to uplift the station houses and the community. Kameel is 805 miles from Cape Town 4449ft above sea level.

Still, en-route to Mahikeng is Doornbult. Doornbult is a crossing and between Kameel and Doornbult was the old trolley stop. When a train approached the trolley will have a place to park next to the main line. During the Anglo-Boer War, there was also a corrugated iron blockhouse from where the British troops would protect the railway line. Doornbult is 809 miles from Cape Town and the altitude is 4470ft. This is the highest point on the railway line.

Wirsing is a railroad siding and is located in Ngaka Modiri Molema District Municipality, North-West, South Africa. The estimate terrain elevation above sea level is 1377 metres.

Next up is Rabatho. Rabatho is 819miles from Cape Town and the altitude 4325ft

At the end of our road is Madibogo. Like Kameel Madibogo was a busy station. 821 miles from Cape Town 4038ft above sea level. The water tank is still standing the station buildings has been utilized and forms part of the community.

Thank you to everyone whom made their photo’s available.

Till next time


Kameel Stoepstorie: Kalkoene en Arende

Ma Floss het ons geleer van kalkoene. Die kalkoene sou die inkomste aanvul wanneer die reën wegbly. Klein kalkoentjies is groot gemaak en saans moes die kalkoene in die hok gejaag word.


Nou ‘n kalkoen is ‘n groot voël. Die mannetjies het ‘n uitgroeisel of lel wat van die bokant van die snawel hang. Die mannetjies is groter en kleurryker dan die wyfies. Die mannetjie pronk en sleep vlerk. Die geluid wat hulle maak is koel-koel.


Saans wanneer die son sak was dit ons kinders se werk om die kalkoentrop hok toe te jaag en seker te maak dat almal agter die hek vir die nag is. Jakkalse wat baie lief vir Ma se kalkoene en ‘n kalkoenwyfies sou sommer so van die nes gevreet word. Ons moes seker maak dat die kalkoene hoek toe kom laat middag. Dit was makliker gesê as gedaan. Elkeen sou in ‘n ander rigting hardloop. Dit is toe dat ons uitgevind het dat as jy ‘n sirkel met jou voet op die grond trek sit die kalkoen doodstil in die sirkel. Te bang om te roer. Dit het dinge aansienlik makliker gemaak. Ons het ook geleer dat jy ‘n kalkoen kan koggel deur koel-koel te roep en die mannetjies sou saam sing en pronk. Hulle wag vir hulle kos in die hok. Gelukkig kan kalkoene nie vllieg nie. Hulle skrop in die grond. Wanneer ‘n storm kom hardloop kalkoene hokke toe. Hulle kruip weg. Alhoewel kalkoene op baie tafels beland eet ons nie kalkoen nie.


Arende daar in teen is anders. Dis die vinnigste voël in vlug. Hy kan ver en wyd sien. Hy vreet nie aan aas nie. Hy styg op sonder ’n aanloop. Arende vlieg die hoogste van alle ­voëls. Hulle styg bo storms uit.

Dankie aan The Falks vir die foto

Die arend is die enigste voël wat direk in die son kan kyk. Arende word taamlik oud. Hulle vlieg na die hemele toe wat anders is as enige ander voël. Jy sien die arend lig sy oë op na bo. Hy lig sy oë op na die hemele. Die arend vlieg die son in ….. !!

arend 3-001.jpg
Dankie aan Arend van der Walt vir die pragtige foto

Die vraag is wat doen ek en jy?

Is ons n kalkoen of n arend?

Kalkoene hardloop en gaan kruip weg maar arende vlieg hoër as die probleem … afgesonderd ……. op na die hemel toe.

Kalkoene hardloop rond as daar probleme is.

Arende spreek lewe en sien ‘n storm as ‘n geleentheid. Hulle rig hulle fokus na bo en vlieg nader na hulle Beskermer toe.

Jy sien wanneer ‘n arend opmerk ‘n storm is oppad maak hy sy vlerke wyd oop en hy daag die storm uit

Dankie Totemdieren vir die foto

Ons is nie kalkoene wat die hele wêreld rondharloop op soek na ons eie nessies nie… nee ons is arende wat ons vlerke oopsprei en “Catch the wind!

Dink net – as die arend só kragtig is, hoeveel te meer is jy as mens nie?

Tot volgende keer


Kameel Stoepstorie: Kameel Rust and Vrede Accommodation

This accommodation on the edge of the Kalahari is situated in a garden that reminds of an oasis in the middle of red sand and thorn trees.

A visitor relaxing in the sun.

This establishment caters for everyone and offers en suite rooms, caravan stays and camping facilities. This Cape Wagtail booked in as a camper and build a camp next to the door to one of the guest rooms.

This family will enjoy the stay in one of the re-purposed camper vans. It sits comfortable between the trees.

The previous years the swallow moved into the family room. This year the swallows booked late and on arrival they found that the house sparrow family has booked early and were sitting cozy in their accommodation.

The garden offers a lot of interesting and quirky places to visit. This is enjoyed by all the guests. You can visit their Facebook page here

There is a variety of ways to enjoy the gardens and watch the feathered guests.

This slideshow requires JavaScript.

Till next time



Kameel Stoepstorie: Ouma Barlow en die dorp Stella

Die dorp Stella het wonderlike kinderdae herinneringe vir my. In besonder Brandstraat. Dit was die straat waarin Oupa Jimmy en Ouma Sannie se huis was. Nommer 10. Vandag lyk Brandstraat heel anders as wat my kinderdae se onthou dit voorgestel het.


Oupa en Ouma se huis was wit geverf en het so ‘n wye voorstoep waarop Oupa Jimmy graag gesit het en die wêreld bespiet het. Oupa het so ‘n skaaphak kierie gehad waarmee hy jou sommer so nader gehak het. Dit is die straat wat gelei het na die ou klipsaal. Die straat het sommer net daar by die klipsaal gestop. Vandag sou ons praat van ‘n cul-de-sac, maar daardie dae was dit ‘n vreemde woord. Die saal was die middelpunt van die dorp. Dit is nou naas die kerk. Daar was konserte en vergaderings gehou en natuurlik ook het die Vroue Landbou Vereniging hul vergaderings gehou. Ouma Sannie was ‘n raakvatter tussen die vroue van die VLV.

Stella klipsaal.jpg-001
Die Klipsaal word vandag gebruik as ‘n stoor deur die Munisipaliteit.

Brandstraat se huise het elkeen sy eie styl gehad. Almal was wit geverf. Almal naby die straat. Sommer so naby genoeg dat jy met die uit loop slag in die straat was. Daar was die Celliers huis op die punt naaste aan die klipsaal. Die huis het ‘n stoepie tussen die twee kamers wat soos vleuels op die stoep uit geloop het. gehad. Dan was daar die huis met die geboogde sinkplate oor die stoep. So ‘n regte Karoo-styl stoep. Die stoep waarop die oompie sy pyp gesit en rook het. Die hoekhuis lyk vandag nog baie dieselfde. ‘n Lekker stoep met die lae muurtjie.

Die water in Stella is brak want die soutpan lê naby die dorp. Vir baie jare is hier sout ontgin. Ongeag die brak water was daar heel party windpompe in die dorp, want almal het groentetuine gemaak. Ouma Sannie het ‘n Lemon Verbena by die agterdeur gehad. Dit was ‘n fees om die blare tussen ons hande te vryf en dan die reuk vir die hele dag saam te dra. ‘n Lekker vrugteboord was oupa se pride and joy. Die ingelgde geelperskes met dik vla, was ons kinders se gunsteling.

Oupa en Ouma was altwee kinders van die Willowmore, Patensie en die Gamtoos, soos Oupa het altyd na die Kolonie verwys as sy grootword wêreld gepraat het. Hy en Ouma het mekaar van kindsbeen geken. Hy het die plaas Langverwagt naby Kameel gekoop. Op hul oudag het hulle op Stella afgetree.

Ouma het geduld gehad met ons. Sy het die fynste kant hekel met sulke fyn gare en ‘n blink hekelpen. Dollies was ‘n groot gunsteling. Elkeen het die mooiste glaskrale gehad. Dit het geklingel wanneer sy die koffie ingebring het en dit oor die melkbertjie daarmee toegemaak was. Sy het geduld gehad om my te leer hekel – hotklou en al.

Die kombuis het ‘n houttafel gehad. So wit geskrop naby die koolstoof. In die eetkamer was ‘n bal-en-klou tafel wat ‘n verlengstuk gehad het. Op Sondae was die tafel gedek met ‘n gehekelde tafeldoek en haar beenhef eetgerei. Sy sou op ‘n oggend bel en sommer so terloops sê dat sy my pa se gunsteling skaapboud gaar gemaak het en ons moes oorkom vir ete. Sy kon selfs haar skoonseun onder ‘n wip vang met haar kos wat altyd vol verrassings was. Wanneer dit vetkoekdag was, was dit wonderlik om die vormpies van die vetkoeke in die olie te probeer assosieer met ‘n diertjie. Eendjies en hasies was altyd ‘n reg raai.

Ouma het lang hare gehad. Sy het dit in ‘n lang vlegsel aan die eenkant van haar kop gevleg en dan om haar kop gedraai. Na Oupa oorlede is en Ouma by haarself gewoon het, het die dogters op ‘n dag besluit – Ouma se hare moes kort geknip word. Wat ‘n tragedie was dit. Ouma kon nooit met die kort hare vrede maak nie. Ek het baie dae my tas gepak om by ouma te gaan bly maar het maar elke keer weer terug gekom huis toe.

Ouma Sannie het ook die swaar van die lewe geken. Haar een dogtertjie is oorlede en twee van Ouma se seuns is tydens WWII oorlede. Ek het altyd gewonder hoe sy dit oorleef het want daar was altyd ‘n glimlag op haar gesit.

Oupa en Ouma met hul kinders op hul 50ste huweliksherdenking

Ouma het nog in die tyd van briewe skryf gelewe. Onlangs het ek hierdie stukkie kosbaarheid van ‘n niggie ontvang. Die brief is gerig aan haar suster, Tant Pollie, wat in Uitenhage gewoon het. Die inhoud is kosbaar!

Tant Sannie Brief P1

Tot volgende keer


Kameel Stoepstorie: Devondale tot Kameel

Al ooit gehoor van Devondale?

Die stasie is 25km vanaf Kameel. Vandag is daar min oor van die eens tuiste en besigheid van my Oupa Victor en Ouma Hester. Na hulle huwelik het hulle Devondale Store besit en in die huis langs die winkel gewoon. In die goeie dae van Devondale was daar die watertenks waar die stoomtreine water gevat het. Ek onthou nog die ou Convent wat een van die groot geboue in die omgewing was.


Wanneer daar by die familie op Kameel gaan kuier is, het oupa en ouma met die motorfiets en side-car gery.

Oupa Victor op die motorfiets reg om die pad te vat Kameel toe, maardaar was darem tyd vir ‘n foto sessie.

Dan was dit Ouma Hester se beurt in die syspan. Sou wat wou gee om daardie hoed van nader te kon besigtig.

Motorfiets 1
Ouma op die motorfiets. Kyk die leer kamaste. In my opinie sien ons altyd ons oumas en oupas as baie streng maar as ek so na die foto’s kyk haal ek my hoed vir hulle af. Niks kon hulle onderkry nie.

Ek is seker hulle het by al die bekendes van die omgewing gekuier. Aunt Ethel (oupa se suster) en Uncle Rex Collins het, net oorkant die spoor op Devondale, gewoon. Ek is seker dat daar ook gekuier is by Uncle Alfi and Ant Nellie Fincham, wat op Kinderdam gewoon het. Ook onthou ek die Starkes van Curnow. Daar was die Barlow’s (my ouma en ouma aan moederskant) van Langverwag.

Pa Gerald het altyd vertel van die spook op Devondale – ouma en oupa het na die 4 uur tee gaan stap. Toe hulle terug kom was die tafeldoek onder die koppies en teepot uitgetrek en bo-oor alles gegooi, sonder dat iets uit sy plek was. Daar was natuurlik die fosfor-ligte op die drade waarvan Ma Floss vertel het.

Victor en Hester September 1940
Groot-Oupa Alfred Ernest is in 1937 oorlede en Oupa en Ouma Fincham het toe Kameelbult toe getrek.

Die dae op die plaas was gevul met daaglikse plaas aktiwiteite. Die eerste trekker was ‘n groot aanwins.

Die dorsmasjien

Kameel het ‘n winkel gekry – Mr McKay se winkel. Mr McKay was natuurlik Tannie Glen se pa. Hy het vir jare die winkel besit, maar die beste was die stories oor die mak kraanvoël, Jock, wat almal gejaag het.

Oom Ernest en Tannie Glen op hul troudag. Tannie Glen was ‘n legende in die plaaslike poskantoor waar sy vir jare gewerk het.

Die winkel is later jare deur Oom Daan en tant Lizzi bedryf. Nadat hulle vertrek het, het oom Russel en tannie Corrie Olewage die winkel bedryf. Later jare sou my ouers die winkel bedryf. Nadat hulle genoeg gehad het, het Patrick, my broer die winkel bedryf en later jare het hy dit verhuur. Toe die laaste huurders van die winkel hom, na vele kere gesoebat het om die winkel terug te neem, het hy die bul by die horings gepak en die deure van Wilrick Kontrei winkel geopen.

Kameel se “Mall” ‘n kontrei-winkel, posagentskap, ATM en die bottelstoor

Daar was ook die Italiaanse kryggevangenes wat op die plaas kom uithelp het na die Tweede Wêreld Oorlog. Pa Gerald het hulle by Zonderwater gevangenes gaan haal en weer teruggevat. Renato het vir baie jare kontak met die familie gehou.


My Pa, Gerald staan links

Pa Gerald, Oupa Victor, Ouma Hester, Jean voor en die Italiaaners.

Oupa Victor is in 1954 oorlede en ouma het die Cafee langs die treinspoor begin.

Kameel is een van die dae ek en Hennie se nuwe tuiste ons hoop om in die voetspore van ons ouers, groot-ouers en geliefdes te kan stap.

Tot ‘n volgende keer

Sandra en Hennie


Kameel Stoepstorie: Kameel Huise tussen treine en tussen spore

Liewe Ma – Florence of soos ons haar geken het as Floss het 5 huise langs die spoorlyn op Kameel besit. My Pa – Gerald het die huise op 9 Maart 1999 gekoop van die destydse Suid-Afrikaanse Spoorweë en Hawens.


Die spoorlyn tussen Vryburg en Mafeking is eers in 1894 gebou, ná Stellaland en Goosen nie meer bestaan het nie, Cecil John Rhodes, het toentertyd reeds ‘n droom gehad om ’n spoorlyn van die Kaap na Cairo te bou, en hy wou hê dat dit deur die area moes loop want hy het die De Beers Diamantmynmaatskappy gestig en wou ‘n treinroete na die noorde laat loop sonder om deur die ZAR se grondgebied te gaan.

Kameelstasie was dus deel van die Kaap na Cairo projek en is in 1894 op my groot-ouers se plaas Kameelbult gebou. In 1999 is my Pa genader om die huise terug te koop en die titelakte nr T796/1999 is geregistreer op Florence se naam.

Kameel is een van daardie klein dorpies op die R377. Dit was eens ‘n besige spoorlyn wat graan en reisigers vervoer het. Daar is ‘n laerskool en twee kooperasies waar jy saam met die boere van die omgewing kan koffie drink en die weer bespreek. Kameel Rust en Vrede gaste akkommodasie is naby die ou Kameel treinstasie geleë. Ongelukkig is die ou stasie gebou gesloop. Tot jou verbasing sal jy Wilrick Kontrei winkel met ‘n bottelstoor ook hier kry. Hier kan jy die nodige proviant kry. Met sekerheid kan ons hul vetkoek aanbeveel en saam met ‘n koue Lager uit die bottelstoor is dit ‘n wenner.

‘n Stukkie geskiedenis van Kameelstasie wat ek by Jean, my Pa se suster, gekry het. Sy het by die stasie gewerk vanaf 1953.

Die ou Stasiegebou was vol verrassings. Kan dink aan al die papiere wat onder in die kelder gestoor was. Dis ‘n deel van die geskiedenis wat summier verbrand is toe die stasiegebou moedswillig gesloop is. Die ou koper traliewerk en daardie tipiese wagkamer. Treine is daardie dae per morsekode gereguleer. Daar was die pragtige drie-hoekige keramiek waterhouer. Kaartjies is in ‘n kas gehou en die datumstempel van yster moes daagliks op gedateer word. Die Ploegbaas het in die eerste huis gewoon, die ene waarvoor die naam van die stasie staan. Langs die huis was sink kwartiere wat soos ‘n “hostel” was waar die ongetroudes gewoon het. Die Ploegbaas het met ‘n Pomptrollie die spoorlyn ondersoek en herstel.

Oor die jare het die soutpanne by Stella bekende ontdekkingsreisigers en sendeling as besoekers, soos David Livingston en Robert Moffat, gehad. Groot-Oupa Alfred Ernest het op Lonely Hill gebly. Lonely Hill se huis is vandag nog daar – natuurlik erg verwaarloos so op die kant van die soutpanne. Sout is aangery, met donkie-waens na Kameel waar dit dan op die spoortrokke gelaai is. Daardie jare was dit ‘n hout-en-pale gebou Vandag is die soutpanne nie meer produktief nie.

Daar was soms tot 20 busse wat personeel en goedere vervoer het. Die busse het die roomkanne van die plase opgelaai en dit is dan na Kameel gebring waar dit, per spoor, na Vryburg Romerye vervoer is. Die “dubble loaves” was busse wat passasiers en goedere vervoer het. Daar was sitplekke aan die voorkant vir passasiers en dan agter die afskorting is goedere gelaai en na die stasie gebring. Die room en eiers is in die swartroomkamer geberg totdat die trien dit na Vryburg vervoer het. Dit was ‘n soort koelkamer.

Simon wat vir elke okkasie ‘n spesiale uniform aangetrek het. Hy was soort van die “meeter and greeter” van alles wat op- of afgelaai moes word.

Die vuuremmers het aan hake aan die stoepkant van die stasiegebou gehang. Dit was gevul was met sand.

Oom Kleintjie Kleynhans en sy vrou Tant Gertie was van die eerste stasievoorman. Hulle het in die huis waar Ma Floss gewoon het, hulle intrek geneem. Hul Boarder Kollie het oral met hul saam gegaan. Tant Gertie, of soos sy by die laerskool bekend was, tannie Klein, was een van die eerste onderwysers by die laerskool op Kameel.

Daar is tuine om die stasiegebou gemaak en elke jaar was daar kompetisies tussen die stasies om te bepaal wie se tuin die mooiste was, maar dit was nie altyd net werk nie. Almal het na die jaarlikse vuurbol gooi uitgesien. Dit was die tyd wanneer oud en jonk die vuurbolle in die lug bewonder het.

Stukkie angswekkende geskiedenis was toe die dinamiet trein ontspoor het tussen Kameel en Wirsing-halte. Dit was ‘n groot en gevaarlike gebeurtenis. Die ploegbaas moet die trein dag en nag bewaak.

Die spoorpredikant lees 805myl van Kaapstad met ‘n hoogte van 4449 voet.

In 2001 stuur Ma Floss vir ons ‘n brief en daarin skryf sy dat haar skrywe kom van die huise tussen treine en tussen spore. Ma het na haar hemelse woning verhuis op Kersdag 2017.

Ma Floss en Pa Gerald het in stasiemeesterhuis gewoon, sedert 2001. Na Pa sy aardse woning verlaat het, het Ma aangebly. Sy was sommer die Stasiemeester of is dit dalk die Burgermeester. Haar tuin was haar trots en menige dae het sy rustig in haar tuin gewoel en gewerk.

Nou is dit ons en Ma se huise en ons het dit goed gedink om die klein kompleksie na ma te vernoem op ‘n heel ander wyse.

Kameel : Huise tussen Treine en tussen Spore

Baie dae het ons die treinspore ge-ondersoek en bewonder. Onthou nog ons eerste besoek aan ons ouers toe Ma verskoning maak vir die klein veldmuisie wat in die huis is. Twee uur die oggend word ons wakker van ‘n snaakse geluid. Dit was nie die veldmuis nie maar ‘n trein wat verby gegaan het. Nodeloos om te sê die veldmuis het ons nooit gepla nie.

Ek onthou Pa Gerald se ontsteltenis toe hulle een middag van Vryburg gekom het en daar was twee trekkers met kettings aan wat die stasiegebou platgetrek het. Die kelder met al die papier van baie jare is aan die brand gesteek en dit het vir dae gebrand. Pa kon nooit ophou praat hoe onnodig dit was nie. Ja vandag lê daar nog steeds van die bourommel van die stasiegebou. Soos dit in ons tye gaan word dinge verwoes maar daar bly altyd ‘n getuienis agter.

Kameel stasie

Ek onthou ouma Hester se Café reg langs die spoorlyn. Dit was die plek waar ons menige dae na skool gaan kuier het. Ouma het so ‘n glas toonbank gehad met ons gunsteling lekkers agter die glas. Daar was appelkose, Wilson toffies en suurtjies. Elke jaar wanneer ouma op vakansie gegaan het, het Ma die Café ge’run’. Dit was vet pret vir ons Finchampies. Wanneer daar ‘n groot bederf was het ons Marie beskuitjies met kondensmelk gekry. Paul wat die kok was het ons bederf met allerhande lekker geroosterde broodjies. Ouma se stoele en tafels het nuwe tafeldoeke en kussingtjies gekry en ons kon sommer so tussen die broodjies huiswerk doen. Later van jare het die kafee toegemaak en die is ook gesloop.


Klein tyd het ons met die trein gery tot by Devondale. Vir die lekkerte het Ma vir ons padkos gepak. Dan was ons passasiers op die trein na die Landsdienskampe van daardie jare. Jy moes jou eie bedgoed saamvat. Ma het ons toegerus met sulke “fancy” kombers bande. Nogal egte leer. Die nagmerie het begin wanneer ons moes terugkom en die beddegoed kon nie weer in die bande pas nie. Dit was altyd ‘n spesiale uitstappie. Die tikketak van die treinwiele op die spoor is iets wat altyd met my sal bly.

In ons kinderdae was Oom Jan en Ta’Bettie die Stasiemeester. Die hele familie was groot vriende en kuiertye is aangedui met die rooi en wit ranggeer ligte. Wanneer die rooi lig geskyn het het hulle nie kom kuier nie, maar wanneer die wit lig geskyn het was hulle oppad.

Het jy al ooit na die detail van ‘n spoorlyn gekyk? Elke stuk yster vertel sy eie storie.

Vandag is die treine min en is daar vele stiltes tussen die kom en gaan van die treine. Die wissels en afstandborde vertel hul eie storie

Ek onthou die dag toe Ma en Tant Lena die Golf op die grondpad omgegooi het. Dit was naby Devondale. Ma het ‘n lelike sny op haar kop gehad. Tant Lena het die blikkie koeldrank op haar sakdoek gegooi en probeer om die bloeding te stop. Dit was tervergeefs. Daarna het die Oud Cologne te voorskyn gekom en dit het in ‘n mate gehelp. Tant Lena het haar sakdoek by die venster uitgewaai toe sy hoor dat daar ‘n trein aankom. Die treindrywer het op Kameel vir Pa laat weet dat daar ‘n Golf langs die pad op sy dak lê.

Tannie Glen het die poskantoor beman vir baie jare. Dit was ‘n een man poskantoor en sy het alles gedoen. Onthou die koper pype wat bo-op die toonbank was. Terwyl Tannie Glen daar gewerk het het sy gebrei. Haar dogters het die mooiste handgebreide sokkies skool toe gedra en in die winter het hulle fair isle truie gedra.

Die ou spoorkruising was omtrent daar waar die Eskom paal vandag staan. Ons het as kinders graag op die wa en trekker na die stasie gery. Op ‘n dag het ek en Ouboet die wolbale – wat oppad was na die goedereloods – vergesel. Die wolbale moes per trein na Port Elizabeth gaan waar die jaarlikse wolveiling gehou is. Die wolbale is afgelaai en ons het die pad terug plaas toe gevat. Janboel was die Fordson trekker se bestuurder. Daar was twee treine wat reeds in die stasie gestaan het. Stadig het die wa en trekker oor die spore gekruip en skielik “out of nowhere” het ‘n derde trein die stasie ingekom. Kardoef en die Fordson was in twee. Middeldeur. Gelukkig het niemand seergekry nie. Ek glo nie eers ek en ouboet het regtig geweet wat gebeur het nie.

Nou terug na die Huise tussen Treine en tussen Spore

· Ons gaan die huise geleidelik opknap en ‘n bietjie oemph in hulle sit en dan die tuine opknap. Ons glo aan leef uit die aarde en daarom sal daar vrugtebome en groente geplant word. Omdat die grys water nie onnodig in die “French drain” sisteem gelaat moet word nie, wil ons graag die water hergebruik vir die tuine.

· Die huise kry direk krag van Eskom en die nodige pre-paids is beskikbaar by Wilrick Kontrei Winkel.

· Die sonsondergange is besonders en ‘n moet vir enige fotograaf wat dit wil verewig.


· Daar is ‘n verskeidenheid van voëls wat jy sal leer ken.

· As jy die gevoel het om te skilder en alles op jou eie tyd te doen – sal die pragtige natuur met die groot doringbome met hul grys peule jou motiveer.


· Vir ‘n uitstappie is daar ‘n besoek aan die Slag van Kraaipan. Dit so ongeveer n uur se rit Kameel. Dit was die eerste geveg tydens die Tweede Boere Oorlog en die geveg het plaasgevind op 12 Oktober 1899.

Op die nag het 800 man ondere die leierskap en Koos de la Rey die Britte oorrompel op die spoorhalte by Kraaipan. Die gepanserde trein met die naam van “Mosquito” of dan Muskiet het 2 7-pond kanonne, gewere, amunisie en rantsoene vervoer.

· So dan en wan, stop die Rovos Rail by die Huise tussen Treine en tussen Spore.


· Maak Kameel deel van jou “memories”

As jy weet van iemand of dalk self uitsien na ‘n rustige bekostigbare lewenswyse kontak ons via selfoon 0822642763 en hoor wat beskikbaar is.


Hennie & Sandra