Kameel Stoepstorie: Vryburg Museum

People without the knowledge of their past history, origin and culture is like a tree without roots. Marcus Garvey

A short, but long overdue, visit the Vryburg Museum. It is situated on the N14 to Kuruman. The original wall of the goal that was built in 1887 is incorporated in the building and the masoned stones from the old demolished Town Hall were used to build the rest of the building which is the entrance to the Leon Taljaard Game Reserve. This building houses a museum and a Bio-museum.

Vryburg, or “Fort of Freedom”, was established in 1882 as the capital of a short-lived independent republic called Stellaland, established by Boers escaping the clutches of the British in the Cape Colony. Just two years later the Stellaland become part of the Cape Colony. It’s loctated on the banks of the Huhudi River. The plaque commemorates the Stellaland era. The original flag of the Stellaland Republic is not on display. Van Niekerk’s house was situated on the piece of land where the Pick and Pay parking are are now.

I remember preparing food for the thousands of Angolan Portuguese refugees passing through Vryburg in 1974. They were frightened & exhausted. They weren’t walking though, but drove trucks carrying their families and possessions from Angola. A transit camp was set up in the veld at the old goal wall. There, the refugees could wash and rest for a while or sleep over. They were given water, food & essentials. Remember that there was a Red Cross tent treating minor injuries and ailments & tending to exhausted mothers with hungry & over-tired babies & toddlers. I remember clearly the pain of exhaustion & anguish and the loss of self-respect in their eyes.

Today there is a small mention of this happening. The memorial seems to be incomplete.
Reg van Toegang
Direito de AdmissiaoVryburg
03-04-1992

Vryburg was once used as a concentration camp by the British during the Boer War. The gatehouse was built on the former Boer War prison and where prisoners captured by the British forces were incarcerated. The plaque that commemorates the prisoners that were executed here should be at the museum but we could not find it due to the long grass that is growing around the building.

Copyright Johan Viktor via eGGSA
Google Earth Project Information:-
GPSID: 4413
GPS: Not available

We were met by Jennifer Lecholo. An energetic young lady who was giving her best to help us during our visit. There are two exhibit areas a Bio-museum where you will find a lot of stuffed animals that were not up to our alley and the museum. We love the rock engravings from Kinderdam the farm where we spend lots of fond memories visiting Uncle Alfie & Aunt Nellie Fincham. There is a small display with no information on the Koi-san.

The museum is small but we were charmed by the displays. Unfortunately, there is no information available and our guide is still new on the premises. It sheds some light on the town’s economic and social history.

The Townhall now demolished

The old Gentleman’s Club that was later utilized as police quarters.

The Stellaland Flag should be on display in the Townhall is the original flag of the short-lived Stellaland Republic. Its history includes having been presented to Queen Victoria as a gift and hanging in Windsor Castle until 1934 when King George V returned it to Vryburg. The museum curator could not help with the location of the flag.

Till next time

Sandra

Kameel Stoepstorie: Kameeldoringbome

Soos julle weet het ‘n Kameeldoringboom yslike dorings. Vir ‘n klein dogtertjie is dit sommer allermintige dorings. Onthou tot vandag dat ‘n doring in die sagte deel van my voetsool gesteek het.  Dit het gereën en ons het in die water geloop. Die nagevolg was pynlik. Ma Floss het alles probeer maar die doring het vasgesuig vir dae. Vandag nog is die letsel onder my voet die bewys van die pyn en lyding.

n Kameeldoringboom of dan Vachellia Erioloba se dorings van naderby. 

In Suid-Afrika is die Kameeldoringboom is ‘n beskermde boom. Dit lewe vir baie jare. Van die bome op die plaas was daar toe ons as klein kinders daar kom woon het. Niks krap hulle omstandighede om nie. Nie droogte of baie reën nie. Die penwortel roei baie diep en die maksimum van so ‘n penwortel is 68m.

Die Doringboom verskaf kos, skuiling, plek vir die vee en voels. Dit het ook medisinale voordele vir die mens. Pierneef het graag die bome geskilder.

Groot erkenning word aan die webtuiste gegee vir die skildery naamlik die Dyman Gallery

Jare gelede wou Pa Gerald ‘n boom uithaal wat in die pad was van ‘n ontwikkelling. Die trekker – nogal met so ‘n dakkie – en kettings is ingespan. Die trekker het gekreun en gesteun, maar toe die ketting breek en amper vir Ouboet teen die kop tref  Pa oorgegee. Die boom staan nog vandag heel gemaklik op sy plek.

Die kameeldoringboom wat die stryd teen ‘n trekker en ‘n ketting gewen het.

Die boom dra die mooiste grys peule. As jy desperaat genoeg is kan jy die peul oopbreek en die swart sade uithaal en fyn maal en gebruik as ‘n plaasvervanger vir koffie. Die fyn gemaalde saadpoeier is ook glo goed vir oorinfeksie. Gebrande as van die bas van die boom is goed om ‘n hoofpyn te genees. Die sade word ook gebruik as ‘n voer vir die vee. Die gesegde lei dat ‘n Kameeldoringboom nie sal groei voordat dit deur die maag van ‘n bees gegaan het.

Die peule met hul sagte grys kleur.

Die bygelowe het ook nie die Kameeldoringboom verby gegaan nie. Daar word geglo dat weerlig eers ‘n doringboom sal slaan voordat dit anderbome sou raak slaan. Die storie glo ek swaar. In ons jong dae het die weer 14 van Ma Floss se beeste onder die Kareebome dood geslaan. Die Kameeldoringboom was ongeskonde.

Die Versamelvoëls maak maak masiewe neste in die Kameeldoringbome. Die nes lyk soos ‘n groot hoop gras wat in die boom sit.  Wanneer jy onder die “hooimied” staan sien jy die ingange na die verskillende kamers. Dit lyk nogal soos ‘n heuningkorf. Honderde families woon in so ‘n nes en dit is ‘n gesig om van nader te beskou. Hierdie neste word vir generasies van voëls bewoon.

Ons huis is natuurlik in die skadu van ‘n Kameeldoringboom gebou.

Tot volgende keer

Sandra

Kameel Stoepstorie: Kalkoene en Arende

Ma Floss het ons geleer van kalkoene. Die kalkoene sou die inkomste aanvul wanneer die reën wegbly. Klein kalkoentjies is groot gemaak en saans moes die kalkoene in die hok gejaag word.

DSC_0150

Nou ‘n kalkoen is ‘n groot voël. Die mannetjies het ‘n uitgroeisel of lel wat van die bokant van die snawel hang. Die mannetjies is groter en kleurryker dan die wyfies. Die mannetjie pronk en sleep vlerk. Die geluid wat hulle maak is koel-koel.

DSC_0172

Saans wanneer die son sak was dit ons kinders se werk om die kalkoentrop hok toe te jaag en seker te maak dat almal agter die hek vir die nag is. Jakkalse wat baie lief vir Ma se kalkoene en ‘n kalkoenwyfies sou sommer so van die nes gevreet word. Ons moes seker maak dat die kalkoene hoek toe kom laat middag. Dit was makliker gesê as gedaan. Elkeen sou in ‘n ander rigting hardloop. Dit is toe dat ons uitgevind het dat as jy ‘n sirkel met jou voet op die grond trek sit die kalkoen doodstil in die sirkel. Te bang om te roer. Dit het dinge aansienlik makliker gemaak. Ons het ook geleer dat jy ‘n kalkoen kan koggel deur koel-koel te roep en die mannetjies sou saam sing en pronk. Hulle wag vir hulle kos in die hok. Gelukkig kan kalkoene nie vllieg nie. Hulle skrop in die grond. Wanneer ‘n storm kom hardloop kalkoene hokke toe. Hulle kruip weg. Alhoewel kalkoene op baie tafels beland eet ons nie kalkoen nie.

DSC_0143

Arende daar in teen is anders. Dis die vinnigste voël in vlug. Hy kan ver en wyd sien. Hy vreet nie aan aas nie. Hy styg op sonder ’n aanloop. Arende vlieg die hoogste van alle ­voëls. Hulle styg bo storms uit.

Eagle_Crowned_Ocean_View_South_Coast_KZN_South_Africa
Dankie aan The Falks vir die foto

Die arend is die enigste voël wat direk in die son kan kyk. Arende word taamlik oud. Hulle vlieg na die hemele toe wat anders is as enige ander voël. Jy sien die arend lig sy oë op na bo. Hy lig sy oë op na die hemele. Die arend vlieg die son in ….. !!

arend 3-001.jpg
Dankie aan Arend van der Walt vir die pragtige foto

Die vraag is wat doen ek en jy?

Is ons n kalkoen of n arend?

Kalkoene hardloop en gaan kruip weg maar arende vlieg hoër as die probleem … afgesonderd ……. op na die hemel toe.

Kalkoene hardloop rond as daar probleme is.

Arende spreek lewe en sien ‘n storm as ‘n geleentheid. Hulle rig hulle fokus na bo en vlieg nader na hulle Beskermer toe.

Jy sien wanneer ‘n arend opmerk ‘n storm is oppad maak hy sy vlerke wyd oop en hy daag die storm uit

arend
Dankie Totemdieren vir die foto

Ons is nie kalkoene wat die hele wêreld rondharloop op soek na ons eie nessies nie… nee ons is arende wat ons vlerke oopsprei en “Catch the wind!

Dink net – as die arend só kragtig is, hoeveel te meer is jy as mens nie?

Tot volgende keer

Sandra

Kameel Stoepstorie: Kameel Rust and Vrede Accommodation

This accommodation on the edge of the Kalahari is situated in a garden that reminds of an oasis in the middle of red sand and thorn trees.

DSC_0040
A visitor relaxing in the sun.

DSC_0041
This establishment caters for everyone and offers en suite rooms, caravan stays and camping facilities. This Cape Wagtail booked in as a camper and build a camp next to the door to one of the guest rooms.

DSC_0071
This family will enjoy the stay in one of the re-purposed camper vans. It sits comfortable between the trees.

DSC_0095
The previous years the swallow moved into the family room. This year the swallows booked late and on arrival they found that the house sparrow family has booked early and were sitting cozy in their accommodation.

The garden offers a lot of interesting and quirky places to visit. This is enjoyed by all the guests. You can visit their Facebook page here

There is a variety of ways to enjoy the gardens and watch the feathered guests.

This slideshow requires JavaScript.

Till next time

Sandra

#Kameelhuisetussenspore

Kameel Stoepstorie: Ouma Barlow en die dorp Stella

Die dorp Stella het wonderlike kinderdae herinneringe vir my. In besonder Brandstraat. Dit was die straat waarin Oupa Jimmy en Ouma Sannie se huis was. Nommer 10. Vandag lyk Brandstraat heel anders as wat my kinderdae se onthou dit voorgestel het.

DSC_0129
Brandstraat

Oupa en Ouma se huis was wit geverf en het so ‘n wye voorstoep waarop Oupa Jimmy graag gesit het en die wêreld bespiet het. Oupa het so ‘n skaaphak kierie gehad waarmee hy jou sommer so nader gehak het. Dit is die straat wat gelei het na die ou klipsaal. Die straat het sommer net daar by die klipsaal gestop. Vandag sou ons praat van ‘n cul-de-sac, maar daardie dae was dit ‘n vreemde woord. Die saal was die middelpunt van die dorp. Dit is nou naas die kerk. Daar was konserte en vergaderings gehou en natuurlik ook het die Vroue Landbou Vereniging hul vergaderings gehou. Ouma Sannie was ‘n raakvatter tussen die vroue van die VLV.

Stella klipsaal.jpg-001
Die Klipsaal word vandag gebruik as ‘n stoor deur die Munisipaliteit.

Brandstraat se huise het elkeen sy eie styl gehad. Almal was wit geverf. Almal naby die straat. Sommer so naby genoeg dat jy met die uit loop slag in die straat was. Daar was die Celliers huis op die punt naaste aan die klipsaal. Die huis het ‘n stoepie tussen die twee kamers wat soos vleuels op die stoep uit geloop het. gehad. Dan was daar die huis met die geboogde sinkplate oor die stoep. So ‘n regte Karoo-styl stoep. Die stoep waarop die oompie sy pyp gesit en rook het. Die hoekhuis lyk vandag nog baie dieselfde. ‘n Lekker stoep met die lae muurtjie.

Die water in Stella is brak want die soutpan lê naby die dorp. Vir baie jare is hier sout ontgin. Ongeag die brak water was daar heel party windpompe in die dorp, want almal het groentetuine gemaak. Ouma Sannie het ‘n Lemon Verbena by die agterdeur gehad. Dit was ‘n fees om die blare tussen ons hande te vryf en dan die reuk vir die hele dag saam te dra. ‘n Lekker vrugteboord was oupa se pride and joy. Die ingelgde geelperskes met dik vla, was ons kinders se gunsteling.

Oupa en Ouma was altwee kinders van die Willowmore, Patensie en die Gamtoos, soos Oupa het altyd na die Kolonie verwys as sy grootword wêreld gepraat het. Hy en Ouma het mekaar van kindsbeen geken. Hy het die plaas Langverwagt naby Kameel gekoop. Op hul oudag het hulle op Stella afgetree.

Ouma het geduld gehad met ons. Sy het die fynste kant hekel met sulke fyn gare en ‘n blink hekelpen. Dollies was ‘n groot gunsteling. Elkeen het die mooiste glaskrale gehad. Dit het geklingel wanneer sy die koffie ingebring het en dit oor die melkbertjie daarmee toegemaak was. Sy het geduld gehad om my te leer hekel – hotklou en al.

Die kombuis het ‘n houttafel gehad. So wit geskrop naby die koolstoof. In die eetkamer was ‘n bal-en-klou tafel wat ‘n verlengstuk gehad het. Op Sondae was die tafel gedek met ‘n gehekelde tafeldoek en haar beenhef eetgerei. Sy sou op ‘n oggend bel en sommer so terloops sê dat sy my pa se gunsteling skaapboud gaar gemaak het en ons moes oorkom vir ete. Sy kon selfs haar skoonseun onder ‘n wip vang met haar kos wat altyd vol verrassings was. Wanneer dit vetkoekdag was, was dit wonderlik om die vormpies van die vetkoeke in die olie te probeer assosieer met ‘n diertjie. Eendjies en hasies was altyd ‘n reg raai.

Ouma het lang hare gehad. Sy het dit in ‘n lang vlegsel aan die eenkant van haar kop gevleg en dan om haar kop gedraai. Na Oupa oorlede is en Ouma by haarself gewoon het, het die dogters op ‘n dag besluit – Ouma se hare moes kort geknip word. Wat ‘n tragedie was dit. Ouma kon nooit met die kort hare vrede maak nie. Ek het baie dae my tas gepak om by ouma te gaan bly maar het maar elke keer weer terug gekom huis toe.

Ouma Sannie het ook die swaar van die lewe geken. Haar een dogtertjie is oorlede en twee van Ouma se seuns is tydens WWII oorlede. Ek het altyd gewonder hoe sy dit oorleef het want daar was altyd ‘n glimlag op haar gesit.

P432_AUX_2000_1601
Oupa en Ouma met hul kinders op hul 50ste huweliksherdenking

Ouma het nog in die tyd van briewe skryf gelewe. Onlangs het ek hierdie stukkie kosbaarheid van ‘n niggie ontvang. Die brief is gerig aan haar suster, Tant Pollie, wat in Uitenhage gewoon het. Die inhoud is kosbaar!

Tant Sannie Brief P1

Tot volgende keer

Sandra